กลายเป็นประเด็นวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมอย่างกว้างขวาง เมื่อมีการเผยแพร่เอกสารการจัดซื้อจัดจ้างของสำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี (สลน.) เกี่ยวกับการจัดซื้อยางรถยนต์ชนิดพิเศษหรือยางกันกระสุน จำนวน 8 เส้น สำหรับใช้กับรถยนต์ประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรี Mercedes-Benz S600 Guard Sedan Long RHD จำนวน 2 คัน โดยวงเงินงบประมาณรวมสูงถึง 3,370,000 บาท ตกเฉลี่ยเส้นละกว่า 421,250 บาท ซึ่งหากเปรียบเทียบกับยางรถยนต์ทั่วไปที่ใช้งานกันอยู่ในราคาเส้นละไม่กี่พันบาท ตัวเลขนี้ย่อมสร้างความสงสัยให้กับประชาชนว่าเหตุใด ราคายางรถนายก ถึงได้พุ่งสูงขึ้นไปขนาดนั้น

ความจริงแล้ว ยางรถยนต์ชุดนี้ไม่ใช่ยางธรรมดาที่หาซื้อได้ตามร้านยางทั่วไป แต่เป็นเทคโนโลยีระบบล้ออัจฉริยะที่ออกแบบมาเพื่อความปลอดภัยระดับสูงสุดในสถานการณ์วิกฤตโดยเฉพาะ ยิ่งไปกว่านั้น รถยนต์ที่ใช้งานยางรุ่นนี้อย่าง Mercedes S600 Guard เป็นรถหุ้มเกราะที่มีน้ำหนักตัวรถมหาศาล ยางจึงต้องแบกรับภาระที่หนักกว่ารถปกติหลายเท่าตัว บทความนี้จะพาทุกคนไปแกะรอยเทคโนโลยี Michelin PAX System และวิเคราะห์ว่าทำไมงบประมาณ 3.3 ล้านบาทถึงถูกใช้ไปกับยางเพียง 8 เส้นนี้

Michelin PAX System เทคโนโลยีที่ต่างจากยาง Run-flat ทั่วไป

หัวใจสำคัญที่ทำให้ ราคายางรถนายก มีราคาสูงลิ่วคือระบบที่เรียกว่า Michelin PAX System ซึ่งทางเทคนิคแล้วมันไม่ใช่แค่ “ยาง” แต่เป็น “ระบบล้อ” (Wheel System) ที่ประกอบด้วยส่วนประกอบสำคัญหลายอย่างทำงานร่วมกัน โดยปกติแล้วยาง Run-flat ทั่วไปจะใช้การเสริมความแข็งแรงที่แก้มยาง (Reinforced Sidewall) เพื่อให้รับน้ำหนักรถได้เมื่อลมยางเป็นศูนย์ แต่สำหรับรถหุ้มเกราะที่มีน้ำหนักกว่า 4-5 ตัน แก้มยางเพียงอย่างเดียวไม่สามารถรับแรงกดมหาศาลได้

ในทำนองเดียวกัน ระบบ PAX System จึงเข้ามาแก้ปัญหานี้ด้วยการใส่ “แหวนรองรับน้ำหนัก” (Support Ring) ที่ทำจากวัสดุกึ่งแข็งพิเศษไว้ภายในล้อ หากยางถูกยิงหรือระเบิดจนลมยางหายไปทั้งหมด ตัวยางจะยุบลงมานั่งอยู่บนแหวนตัวนี้แทน ซึ่งจะช่วยให้รถยังสามารถทรงตัวและขับขี่ต่อไปได้ด้วยความเร็วสูงถึง 80-90 กิโลเมตรต่อชั่วโมง เป็นระยะทางกว่า 200 กิโลเมตร เพื่อพาผู้นำออกจากพื้นที่อันตรายได้อย่างทันท่วงที นอกจากนี้ ขอบล้อ (Rim) ยังถูกออกแบบมาเป็นพิเศษแบบ Asymmetric เพื่อให้ขอบยางล็อคติดกับกระทะล้ออย่างแน่นหนา ป้องกันยางหลุดออกจากล้อแม้จะไม่มีลมยางเลยก็ตาม

เจาะลึกส่วนประกอบและค่าใช้จ่ายภายใต้ ราคายางรถนายก

หลายคนอาจจะมองว่าการเปลี่ยนยาง 8 เส้นนั้นเป็นงานง่ายๆ แต่ในความเป็นจริง การจัดการล้อระบบ PAX System ของ Mercedes S600 Guard นั้นซับซ้อนมาก อะไหล่แต่ละชุดที่ประกอบกันขึ้นมาเป็นล้อ 1 ข้าง ประกอบด้วยรายการดังต่อไปนี้:

• ยางนอกชนิดพิเศษ: เป็นยางคอมพาวด์เนื้อหนาพิเศษที่ออกแบบมาให้ทนทานต่อแรงฉีกขาดและการเจาะทะลุ

• Support Ring (แหวนรอง): อะไหล่ตัวสำคัญที่ติดตั้งอยู่บนกระทะล้อ

• PAX Gel Kit: เจลหล่อลื่นชนิดพิเศษที่ต้องทาไว้ภายในเพื่อลดแรงเสียดทานและความร้อนระหว่างยางกับแหวนรองเมื่อยางแบน

• เซนเซอร์วัดแรงดันลมยาง (Pressure Sensor): รุ่นความละเอียดสูงที่ต้องรองรับระบบสแกนความปลอดภัยของตัวรถ

• ค่าแรงติดตั้งพิเศษ: การถอดประกอบยาง PAX System ต้องใช้เครื่องมือเฉพาะทางและช่างที่ผ่านการอบรมจาก Michelin โดยตรงเท่านั้น

ด้วยเหตุนี้ เมื่อรวมค่าอุปกรณ์ทั้งหมดเข้ากับค่าขนส่งและการสั่งผลิตแบบ Custom-made ตามรอบการใช้งาน ทำให้ ราคายางรถนายก ต่อเส้นพุ่งสูงขึ้นไปอยู่ในระดับ 4 แสนบาท. ในทำนองเดียวกัน ยางชนิดนี้ไม่มีการสต็อกไว้ในประเทศไทย จำเป็นต้องสั่งนำเข้าจากต่างประเทศผ่านบริษัทตัวแทนจำหน่ายที่ได้รับการรับรองเท่านั้น เพื่อป้องกันการปลอมแปลงหรือการใช้ยางหมดอายุ ซึ่งอาจส่งผลต่อความปลอดภัยของผู้นำประเทศ

ภาษีนำเข้าและรายละเอียดงบประมาณจัดซื้อจัดจ้าง

ประเด็นเรื่องภาษีนำเข้าเป็นอีกส่วนที่ทำให้งบประมาณดูสูงกว่าราคาจำหน่ายในต่างประเทศ โดยปกติแล้วการนำเข้ายางรถยนต์จากต่างประเทศมายังประเทศไทยจะมีอัตราภาษีอากรขาเข้า (Import Duty) อยู่ที่ประมาณ 30% บวกกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) อีก 7%. อย่างไรก็ตาม ยางสำหรับรถยนต์กันกระสุนอาจถูกจัดอยู่ในหมวดหมู่สินค้าพิเศษที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงหรืออะไหล่เฉพาะทาง ซึ่งต้องมีการแจ้งราคากลางที่รวมภาษีนำเข้าและค่าใช้จ่ายในการดำเนินการทั้งหมดไว้แล้ว

จากการตรวจสอบข้อมูลราคากลางที่สำนักเลขาธิการนายกฯ เผยแพร่นั้น ระบุว่าวงเงิน 3.3 – 3.48 ล้านบาท เป็นราคาที่ รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% เรียบร้อยแล้ว และครอบคลุมไปถึงค่าแรงในการติดตั้ง การตรวจสภาพ และค่าใช้จ่ายอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด. แม้จะเป็นราคานำเข้า แต่หน่วยงานรัฐต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ ปี 2560 โดยใช้ระบบ e-bidding เพื่อให้เกิดความโปร่งใส ซึ่งที่ผ่านมามักจะมีการจัดการจัดซื้อตามวงรอบการใช้งานทุกๆ 2 ปี เพื่อให้หน้ายางยังคงมีประสิทธิภาพสูงสุดและไม่เกิดการเสื่อมสภาพจนเป็นอันตราย

ทำไมต้องใช้ยางราคาแพงขนาดนี้?

การใช้ ราคายางรถนายก ระดับเส้นละ 4 แสนบาท ไม่ใช่เรื่องของความหรูหราฟุ่มเฟือย แต่คือเรื่องของ “สถาปัตยกรรมความปลอดภัย” (Safety Architecture) ลองจินตนาการว่ารถ Mercedes S600 Guard คันนี้มีน้ำหนักรวมเกราะกันกระสุนและผู้โดยสารเกือบ 5 ตัน ยางรถยนต์ทั่วไปที่รองรับน้ำหนักได้เพียง 600-800 กิโลกรัมต่อล้อ ย่อมไม่สามารถแบกรับน้ำหนักนี้ได้และอาจจะระเบิดได้ทันทีแม้เพียงขับขี่ตามปกติ ยาง PAX System จึงถูกสร้างขึ้นมาเพื่อให้รับน้ำหนักได้เกิน 1,700 กิโลกรัมต่อล้อ

นอกจากนี้ การจัดซื้อ 8 เส้นในครั้งเดียว เป็นการเตรียมยางไว้สำหรับรถ 2 คัน คันละ 4 เส้น ซึ่งเป็นเรื่องปกติของการบำรุงรักษารถประจำตำแหน่งตามวงรอบ. ยิ่งไปกว่านั้น พฤติกรรมของผู้ใช้งานรถหุ้มเกราะระดับผู้นำโลก เช่น ประธานาธิบดีสหรัฐฯ หรือผู้นำยุโรป ต่างก็ใช้ระบบ Michelin PAX นี้เช่นเดียวกัน เพราะเป็นระบบเดียวในโลกที่ได้รับการรับรองว่าสามารถขับขี่ต่อเนื่องได้นานที่สุดแม้ไม่มีลมยางเลย. เพราะเหตุนี้ ราคายางรถนายก จึงเป็นราคาของความมั่นใจที่จ่ายไปเพื่อให้ระบบรักษาความปลอดภัยทำงานได้อย่างไร้ที่ติในวินาทีที่ความเป็นความตายมาถึง

สรุป: คุ้มค่าหรือไม่กับงบประมาณ 3.3 ล้านบาท?

บทสรุปของประเด็น ราคายางรถนายก 8 เส้น 3.3 ล้านบาท คือการลงทุนในเทคโนโลยีระดับ Military-Grade ที่นำมาใช้ในรถยนต์พลเรือนเพื่อการอารักขาบุคคลสำคัญ ยาง Michelin PAX System คือเครื่องการันตีว่าพาหนะของผู้นำจะไม่หยุดนิ่งอยู่กับที่เมื่อเกิดเหตุลอบทำร้าย ซึ่งอาจส่งผลต่อความมั่นคงของชาติได้. การจัดซื้อนำเข้าพร้อมภาษีที่ถูกต้องตามระเบียบพัสดุจึงเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้สำหรับอะไหล่ชนิดพิเศษที่ไม่มีผลิตในประเทศ

สุดท้ายนี้ ไม่ว่ากระแสสังคมจะมองอย่างไรในแง่ของความคุ้มค่าเชิงงบประมาณ แต่ในเชิงวิศวกรรมยานยนต์และระบบรักษาความปลอดภัย ยางชุดนี้คือส่วนประกอบที่ขาดไม่ได้สำหรับรถยนต์ระดับ Mercedes-Benz S600 Guard. หากท่านต้องการอัปเดตข้อมูลข่าวสารยานยนต์เชิงลึกและไม่พลาดทุกประเด็นร้อนในวงการรถยนต์ สามารถติดตามพวกเราต่อได้ที่เพจ Superbike X Superdrive เพื่อรับข้อมูลที่รวดเร็วและแม่นยำที่สุดในวงการ