หากจะกล่าวถึงถนนที่มีประวัติศาสตร์การก่อสร้างยาวนานและเต็มไปด้วยคราบเลือดที่สุดในประเทศไทย คงไม่มีที่ไหนเกินหน้า “ถนนพระราม 2” ล่าสุดเมื่อวันที่ 15 มกราคม 2569 โศกนาฏกรรมครั้งใหม่ได้เกิดขึ้นอีกครั้ง เมื่อเกิดเหตุเครนก่อสร้างพังถล่มสร้างความเสียหายต่อทรัพย์สินของประชาชนบริเวณหน้าโรงแรมปารีส ช่วงใกล้สะพานข้ามแม่น้ำท่าจีน จังหวัดสมุทรสาคร เครนถล่ม พระราม2 ซึ่งนับเป็นอุบัติเหตุครั้งรุนแรงเปิดศักราชปีใหม่ที่ตอกย้ำความล้มเหลวของมาตรฐานความปลอดภัยในไซต์งานก่อสร้างอย่างรุนแรง

เปิดนาทีระทึก เมื่อความประมาทพรากชีวิต

เหตุการณ์ดังกล่าวถูกบันทึกไว้ได้อย่างชัดเจนจากกล้องหน้ารถของพลเมืองดี เผยให้เห็นวินาทีที่อุปกรณ์เครนขนาดใหญ่หลุดออกจากระบบยึดเหนี่ยวร่วงลงสู่เบื้องล่าง แรงกระแทกไม่เพียงแต่พรากชีวิตคนงานที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ แต่ยังส่งผลให้รถยนต์ของประชาชนที่สัญจรผ่านมาถูกทับได้รับความเสียหายอย่างหนัก 2 คัน การจราจรบนเส้นทางสายหลักมุ่งสู่ภาคใต้กลายเป็นอัมพาตทันที แต่สิ่งที่สำคัญกว่าความล่าช้าบนท้องถนน คือคำถามที่ว่า “ทำไมเรื่องแบบนี้ถึงเกิดขึ้นได้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า?”

ย้อนรอยประวัติศาสตร์เลือด “ถนนเจ็ดชั่วโคตร”

ถนนพระราม 2 ถูกขนานนามจากประชาชนว่า “ถนนเจ็ดชั่วโคตร” เนื่องจากมีการซ่อม ขยาย และสร้างโครงการใหม่ๆ ต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2513 แต่สิ่งที่มาคู่กับการก่อสร้างคืออุบัติเหตุที่เกิดขึ้นแทบจะรายเดือน หากย้อนดูสถิติในช่วง 5-6 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ปี 2561 จนถึงต้นปี 2569 พบว่าเกิดอุบัติเหตุที่เกี่ยวข้องกับการก่อสร้างบนถนนเส้นนี้มากกว่า 2,500 ครั้ง มีผู้เสียชีวิตไปแล้วมากกว่า 150 ราย และบาดเจ็บนับพันคน

ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์แผ่นปูนสะพานกลับรถหล่นทับรถยนต์ในปี 2565, คานเหล็กถล่มในปี 2567 และโศกนาฏกรรมเครนร่วงในปี 2568-2569 ทุกครั้งที่มีคนตาย รัฐบาลและกระทรวงคมนาคมมักจะออกมาประกาศ “ล้อมคอก” ด้วยการพักงานผู้รับเหมาหรือสั่งตรวจสอบมาตรฐาน แต่สุดท้ายเมื่อเรื่องเงียบหายไป อุบัติเหตุใหม่ก็เกิดขึ้นในรูปแบบเดิมๆ ราวกับชีวิตประชาชนไม่มีค่าพอให้ต้องแก้ไขอย่างจริงจัง

วิเคราะห์ความล้มเหลว งบประมาณมหาศาล แต่มาตรฐานต่ำเตี้ย

ความล้มเหลวนี้สะท้อนถึงช่องโหว่ขนาดใหญ่ในการกำกับดูแลผู้รับเหมาของกรมทางหลวง แม้จะมีโครงการมูลค่านับหมื่นล้านบาทอย่างมอเตอร์เวย์ M82 หรือทางพิเศษสายพระราม 3-ดาวคะนอง แต่ในไซต์งานกลับพบภาพความประมาทเลินเล่ออยู่บ่อยครั้ง ทั้งการทำงานในเวลาเร่งด่วนโดยไม่มีเครื่องป้องกันที่เพียงพอ หรือการใช้อุปกรณ์ที่เสื่อมสภาพ

ประชาชนชาวไทยตั้งคำถามอย่างหนักถึงเกณฑ์การคัดเลือกผู้รับเหมา ว่ามีการใช้ระบบ “เส้นสาย” หรือไม่? เพราะเหตุใดบริษัทที่เคยทำของหล่นจนมีคนตาย ถึงยังสามารถประมูลงานโครงการต่อไปได้ราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้น การลงโทษเพียงแค่ “สั่งพักงานชั่วคราว” จึงไม่ต่างอะไรกับการอนุญาตให้คนประมาทกลับมาทำงานเสี่ยงตายได้อีกครั้ง

กฎหมายจราจรและบทลงโทษฉบับปรับปรุงปี 2569

ภายใต้กฎหมายจัดซื้อจัดจ้างและกฎหมายจราจรฉบับปรับปรุงใหม่ที่เริ่มบังคับใช้อย่างเข้มข้นในปี 2568-2569 ระบุชัดเจนว่า หากผู้รับเหมาประมาทเลินเล่อจนเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย จะต้องได้รับโทษทางอาญาสูงสุด และอาจถูกขึ้นบัญชีดำ (Blacklist) ห้ามประมูลงานภาครัฐถาวร

นอกจากนี้ กระทรวงคมนาคมภายใต้การนำของนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ ได้เคยประกาศไว้ว่าจะใช้ระบบ “สมุดพก” ตัดคะแนนผู้รับเหมา แต่เหตุการณ์ล่าสุดนี้แสดงให้เห็นว่าระบบเหล่านั้นอาจยังไม่มีประสิทธิภาพพอ ประชาชนต้องการเห็นการฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายเชิงลงโทษ (Punitive Damages) และการลงโทษเจ้าหน้าที่รัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการปล่อยปละละเลยในการตรวจสภาพไซต์งานอย่างเด็ดขาด

บทสรุป

โศกนาฏกรรมเครนร่วงบนถนนพระราม 2 ครั้งนี้ ไม่ใช่แค่อุบัติเหตุ เครนถล่ม พระราม2 แต่มันคือผลพวงของความบกพร่องเชิงระบบที่กัดกินความปลอดภัยของคนไทยมานานหลายทศวรรษ รัฐบาลต้องเลิกตอบโต้ด้วยคำว่า “ขอแสดงความเสียใจ” และเปลี่ยนมาเป็นการสร้าง “ความรับผิดชอบ” ที่แท้จริง

หากถนนเส้นนี้ยังไม่สามารถทำให้ประชาชนอุ่นใจได้แม้ในยามขับรถผ่าน คำว่า “ความเจริญ” ที่มาพร้อมกับโครงการก่อสร้างเหล่านั้น ก็คงเป็นได้เพียงแค่ทางด่วนที่ปูด้วยน้ำตาและซากศพของประชาชนผู้บริสุทธิ์