ทำไมภาครัฐถึงเตรียมออกกฎหมาย แบนตุ๊กตุ๊กสันดาป ในพื้นที่กรุงเทพมหานครชั้นใน?
เหตุผลหลักคือความต้องการควบคุมและลดปัญหามลพิษทางเสียงรวมถึงมลพิษทางอากาศ ในพื้นที่ที่เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวและโบราณสถานสำคัญของชาติ เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและภาพลักษณ์ของเมือง
กลายเป็นประเด็นร้อนแรงในหน้า ข่าวรถยนต์ และแวดวงการขนส่งสาธารณะไทยทันที เมื่อกรมการขนส่งทางบก (ขบ.) สังกัดกระทรวงคมนาคม ได้ออกมาเปิดรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับ “(ร่าง) กฎกระทรวงกำหนดประเภทรถยนต์รับจ้างสามล้อที่ห้ามเดินรถในเขตกรุงเทพมหานครชั้นใน
ใจความสำคัญของร่างกฎหมายนี้คือ การเตรียม แบนตุ๊กตุ๊กสันดาป หรือการสั่งห้ามรถยนต์รับจ้างสามล้อที่ใช้เครื่องยนต์แบบดั้งเดิม (เติมน้ำมัน) เข้ามาวิ่งให้บริการในพื้นที่เขตกรุงเทพมหานครชั้นในอย่างเด็ดขาด ทางกรมการขนส่งทางบกได้ให้เหตุผลประกอบว่า พื้นที่ กทม. ชั้นใน (เช่น บริเวณเกาะรัตนโกสินทร์) เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญของประเทศ ทั้งวัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระอารามหลวง และโบราณสถานสำคัญที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวทั่วโลก
การปล่อยให้รถตุ๊กตุ๊กที่ใช้เครื่องยนต์สันดาป ซึ่งมักจะมีเสียงท่อไอเสียที่ดังรบกวนและปล่อยควันขาวควันดำ วิ่งปะปนอยู่อย่างหนาแน่น จึงส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์การท่องเที่ยวและสร้างมลพิษทางอากาศอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ภาครัฐจึงมีความจำเป็นต้องจัดระเบียบพื้นที่เหล่านี้ให้เป็น “พื้นที่ควบคุมมลพิษ” เพื่อสุขภาพของประชาชนและนักท่องเที่ยว
มีข้อยกเว้นสำหรับร่างกฎหมายห้ามตุ๊กตุ๊กวิ่ง กทม. ชั้นใน หรือไม่?
ร่างกฎหมายนี้มีข้อยกเว้น โดยจะอนุญาตให้เฉพาะ “รถยนต์รับจ้างสามล้อไฟฟ้า (EV)” หรือในช่วงเวลาที่เจ้าพนักงานจราจรประกาศกำหนดเท่านั้นที่สามารถวิ่งให้บริการในเขตพื้นที่ชั้นในได้
ท่ามกลางความกังวลของผู้ประกอบการและผู้ขับขี่รถสามล้อ ร่างกฎกระทรวงฉบับนี้ไม่ได้เป็นการปิดประตูตายสำหรับอาชีพขับรถตุ๊กตุ๊ก แต่เป็นการ “บังคับให้ปรับตัว” ไปสู่พลังงานสะอาด ทาง ขบ. ระบุอย่างชัดเจนว่า จะมีข้อยกเว้นให้เฉพาะ “รถยนต์รับจ้างสามล้อไฟฟ้า (EV Tuk Tuk)” เท่านั้น ที่จะได้รับอนุญาตให้วิ่งรับ-ส่งผู้โดยสารในเขตกรุงเทพมหานครชั้นในได้ตามปกติ
นอกจากนี้ อาจมีการอนุโลมให้รถตุ๊กตุ๊กเครื่องยนต์สันดาปสามารถวิ่งเข้ามาได้ เฉพาะใน “ช่วงเวลา” ตามที่เจ้าพนักงานจราจรประกาศกำหนด (ซึ่งต้องรอดูความชัดเจนของข้อบังคับนี้อีกครั้ง) หากใครที่ติดตาม ข่าวรถไฟฟ้า จะเห็นว่าเทคโนโลยีสามล้อไฟฟ้าในไทยมีการพัฒนาไปมาก ทั้งเรื่องของระยะทางวิ่งและการสลับแบตเตอรี่ (Battery Swapping) ซึ่งตอบโจทย์การใช้งานเชิงพาณิชย์ได้ดีขึ้นเรื่อยๆ
ข้อมูลสถิติจำนวนรถตุ๊กตุ๊กในปัจจุบัน มีผลกระทบมากน้อยแค่ไหน?
จากข้อมูลพบว่ามีรถตุ๊กตุ๊กจดทะเบียนใน กทม. มากกว่า 8,500 คัน ในขณะที่รถตุ๊กตุ๊กไฟฟ้ายังมีจำนวนเพียงหลักพันคัน สะท้อนให้เห็นว่าการเปลี่ยนผ่านนี้จะต้องใช้เวลาและการสนับสนุนจากภาครัฐ
เพื่อให้เห็นภาพรวมของผลกระทบ หากกฎหมาย แบนตุ๊กตุ๊กสันดาป นี้มีผลบังคับใช้ เราได้รวบรวมข้อมูลสถิติที่น่าสนใจเกี่ยวกับจำนวนรถยนต์รับจ้างสามล้อมาให้พิจารณาดังนี้
- จำนวนรถตุ๊กตุ๊กทั้งหมดใน กทม.: ข้อมูลจากกรมการขนส่งทางบก (ณ วันที่ 30 มิ.ย. 2569) ระบุว่ามีรถยนต์รับจ้างสามล้อ (รย. 8) จดทะเบียนสะสมในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ทั้งสิ้น 8,582 คัน
- จำนวนรถตุ๊กตุ๊กไฟฟ้า (EV): ข้อมูลจากสมาคมยานยนต์ไฟฟ้าไทย (EVAT) (ณ วันที่ 31 พ.ค. 2569) ระบุว่ามียอดจดทะเบียนรถตุ๊กตุ๊กไฟฟ้า รวมทั้งสิ้น 1,056 คัน เท่านั้น
จากตัวเลขจะเห็นได้ว่า สัดส่วนของรถสามล้อไฟฟ้ายังถือว่าน้อยมากเมื่อเทียบกับรถที่ใช้น้ำมัน หากร่างกฎหมายนี้ถูกบังคับใช้จริงในระยะเวลาอันสั้น อาจส่งผลกระทบโดยตรงต่อรายได้ของโชเฟอร์นับพันชีวิต ที่ยังไม่มีทุนทรัพย์เพียงพอในการเปลี่ยนรถหรือดัดแปลงระบบขับเคลื่อนเป็นแบบไฟฟ้า
ประชาชนสามารถมีส่วนร่วมกับร่างกฎหมายนี้ได้อย่างไร?
ปัจจุบันกฎหมายยังไม่มีผลบังคับใช้ โดยอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนผ่านช่องทางออนไลน์ ตั้งแต่วันที่ 28 กรกฎาคม – 27 สิงหาคม 2569
ขอย้ำว่า นโยบายการ แบนตุ๊กตุ๊กสันดาป นี้นังเป็นเพียง “ร่าง” กฎกระทรวงเท่านั้น และยังไม่มีผลบังคับใช้ทางกฎหมายแต่อย่างใด ทางกรมการขนส่งทางบกกำลังเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วน ทั้งประชาชนทั่วไป ผู้ประกอบการ และนักวิชาการ เข้ามามีส่วนร่วมในการแสดงความคิดเห็น
โดยสามารถเข้าไปร่วมตอบแบบสอบถามและแสดงความคิดเห็นต่อหลักการร่างกฎกระทรวงฯ ได้ที่เว็บไซต์ระบบกลางทางกฎหมาย (https://legal.dlt.go.th/gen2/article/911) ในระหว่างวันที่ 28 กรกฎาคม – 27 สิงหาคม 2569 หลังจากนั้น ภาครัฐจะนำข้อมูลและข้อเสนอแนะทั้งหมดไปวิเคราะห์และปรับปรุงรายละเอียด ก่อนจะผลักดันเข้าสู่กระบวนการพิจารณาทางกฎหมายในลำดับต่อไป
การเปลี่ยนผ่านจากพาหนะที่สร้างมลพิษไปสู่ยานยนต์พลังงานสะอาด เป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ในอนาคต แต่ความท้าทายที่แท้จริงคือ ภาครัฐจะมีมาตรการรองรับและให้ความช่วยเหลือกลุ่มคนขับรถตุ๊กตุ๊กที่มีรายได้น้อยอย่างไร เพื่อไม่ให้พวกเขากลายเป็นผู้สูญเสียจากการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้
อย่าลืมกดติดตามและเข้ามาร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนประสบการณ์กันต่อได้ที่เพจ Superbike X Superdrive แหล่งรวมข้อมูลยานยนต์ ที่อัปเดตรวดเร็ว และ สามารถติดตามข่าวสารและบทความเพิ่มเติมได้อย่างครบถ้วนที่ www.superbikemag.com
A: กรมการขนส่งทางบกเตรียมออกกฎกระทรวงห้ามรถยนต์รับจ้างสามล้อที่ใช้เครื่องยนต์สันดาป (เติมน้ำมัน) วิ่งให้บริการในเขตกรุงเทพมหานครชั้นใน โดยจะอนุญาตให้เฉพาะรถสามล้อไฟฟ้า (EV) เท่านั้น
A: เนื่องจากพื้นที่ กทม. ชั้นใน เป็นที่ตั้งของสถานที่สำคัญและโบราณสถานของชาติที่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมาก ภาครัฐจึงต้องการควบคุมและลดปัญหามลพิษทางเสียงรวมถึงมลพิษทางอากาศ (PM 2.5) ให้เหมาะสม
A: ปัจจุบัน (ข้อมูล ณ กรกฎาคม 2569) ยังไม่มีผลบังคับใช้ โดยอยู่ในขั้นตอนการเปิดรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนตั้งแต่วันที่ 28 กรกฎาคม – 27 สิงหาคม 2569
