ทีดอยขึ้นได้! แต่ “ห้ามมอเตอร์ไซค์ขึ้นสะพาน” ในกรุงเทพฯ? กฎหมายที่ชาวสองล้อต้องกุมขมับ

คุณเคยเห็นคลิป Honda Wave บรรทุกผักเป็นร้อยกิโลฯ วิ่งฉิวขึ้นภูทับเบิก หรือบิดพิชิตยอดดอยอินทนนท์จุดสูงสุดของสยามไหมครับ? สมรรถนะเหล่านี้พิสูจน์แล้วว่า “เครื่องยนต์เล็ก” ไม่ใช่อุปสรรคในการไต่ความสูง แต่เชื่อหรือไม่ว่า ทันทีที่คุณขับรถคันเดิมเข้ามาในเมืองกรุง สมรรถนะระดับโลกนั้นจะไร้ความหมายทันที เพราะคุณจะถูกสกัดดาวรุ่งด้วยป้ายวงกลมสีขาวขอบแดงที่มีรูปมอเตอร์ไซค์อยู่ตรงกลาง… ใช่ครับ เรากำลังพูดถึงกฎหมาย “ห้ามมอเตอร์ไซค์ขึ้นสะพาน” ที่เป็นประเด็นถกเถียงกันไม่จบไม่สิ้น บทความนี้จะพาไปขยี้ปมกฎหมายจราจรไทย เปรียบเทียบกับเพื่อนบ้าน และตั้งคำถามว่า “มันถึงเวลาแก้ หรือยัง?”

ปักหมุด 39 สะพานข้ามแยก 6 อุโมงค์ ห้ามมอเตอร์ไซค์ขึ้น

อ้างอิงจากข้อบังคับเจ้าพนักงานจราจรฯ อาศัยอำนาจตาม พ.ร.บ.จราจรทางบก พ.ศ. 2522 มาตรา 139 (1) ระบุห้ามรถจักรยานยนต์ใช้สะพานข้ามทางร่วมทางแยก และอุโมงค์ลอดแยก โดยอ้างเหตุผลหลักๆ คือ:

• ถนนไม่เอื้อ: ช่องทางแคบ ไม่มีไหล่ทาง

• ความเร็วไม่ถึง: รถยนต์ใช้ความเร็วสูง มอเตอร์ไซค์ช้ากว่าอาจเกิดอุบัติเหตุ

• ลมแรง: บนสะพานสูงลมปะทะแรง เสี่ยงรถเสียหลัก (ข้อนี้ชาว Wave ที่ขึ้นดอยอินทนนท์ถึงกับมองบน)

ลิสต์ 39 สะพาน “ห้ามขึ้น” กลุ่มสะพานนี้มักเป็นสะพานข้ามแยกใจกลางเมือง หรือสะพานที่มีความสูงชันและลมแรง

นี่คือรายชื่อ 39 สะพาน และ 5 อุโมงค์ (จากเดิม 6) ที่มีข้อบังคับเจ้าพนักงานจราจร “ห้ามรถจักรยานยนต์ใช้” อย่างเป็นทางการ โดยอ้างอิงจากราชกิจจานุเบกษาและประกาศกองบัญชาการตำรวจนครบาลที่มีการบังคับใช้มาต่อเนื่องจนถึงปี 2568

โซนเพชรบุรี – รามคำแหง – พัฒนาการ

1. สะพานยกระดับข้ามแยกคลองตัน

2. สะพานยกระดับข้ามแยกอโศก-เพชรบุรี

3. สะพานข้ามแยกรามคำแหง

4. สะพานยกระดับข้ามแยกร่มเกล้า (ถนนรามคำแหง)

5. สะพานยกระดับข้ามแยกลาดบัวขาว (ถนนรามคำแหง)

6. สะพานยกระดับข้ามแยกมีนบุรี

7. สะพานยกระดับข้ามแยกบนถนนรามคำแหง

8. สะพานข้ามแยกลำสาลี

9. สะพานข้ามแยกบางกะปิ

โซนพญาไท – ราชเทวี – ดินแดง

10. สะพานข้ามแยกประชาสงเคราะห์

11. สะพานข้ามแยกสามเหลี่ยมดินแดง

12. สะพานข้ามแยกตึกชัย

13. สะพานข้ามแยกราชเทวี

14. สะพานข้ามแยกประตูน้ำ

15. สะพานข้ามแยกยมราช

16. สะพานข้ามแยกกำแพงเพชร

โซนรัชดา – วิภาวดี – ลาดพร้าว

17. สะพานข้ามแยกรัชดา-ลาดพร้าว

18. สะพานข้ามแยกสุทธิสาร

19. สะพานข้ามแยกรัชโยธิน

20. สะพานข้ามแยกประชานุกูล

21. สะพานข้ามแยกวงศ์สว่าง

22. สะพานข้ามแยกวงเวียนบางเขน

โซนพระราม 4 – สาทร – ยานนาวา

23. สะพานไทย-เบลเยียม

24. สะพานไทย-ญี่ปุ่น

25. สะพานข้ามถนนนางลิ้นจี่

26. สะพานข้ามแยกรัชดา-พระราม 4

27. สะพานภูมิพล 1

โซนฝั่งธนบุรี – พระราม 2

28. สะพานข้ามแยกบรมราชชนนี

29. สะพานข้ามแยกบางพลัด

30. สะพานข้ามแยกพระราม 2

31. สะพานข้ามแยกตากสิน

32. สะพานข้ามแยกนิลกาจ (ย่านบางบอน)

33. สะพานข้ามแยกบางพฤกษ์ (กัลปพฤกษ์)

โซนชานเมือง/อื่นๆ

34. สะพานยกระดับข้ามแยกบนถนนสุวินทวงศ์

35. สะพานข้ามแยกสถานีบรรจุสินค้าไอซีดี (ถนนเจ้าคุณทหาร)

36. สะพานข้ามแยกศรีอุดม

37. สะพานข้ามแยกประเวศ

38. สะพานข้ามแยกศิครินทร์

39. สะพานข้ามแยกคลองตัน (ในบัญชีแนบท้ายบางฉบับมีการระบุซ้ำในชื่อสะพานยกระดับข้ามแยกคลองตัน เพื่อครอบคลุมทั้งขาเข้า-ขาออก)

5 อุโมงค์ “ห้ามมอเตอร์ไซค์ลง”(จากเดิมมี 6 แห่ง แต่ปัจจุบัน อุโมงค์พัฒนาการ-รามคำแหง 24 ได้รับการยกเว้นให้ลงได้แล้วตามประกาศปี 2559)

1. อุโมงค์วงเวียนบางเขน

2. อุโมงค์ทางลอดแยกศรีอุดม (อุดมสุข)

3. อุโมงค์ทางลอดแยกบรมราชชนนี

4. อุโมงค์ทางลอดแยกบางพลัด

5. อุโมงค์ทางลอดแยกท่าพระ

(ส่วนอุโมงค์อื่นๆ ใน กทม. เช่น อุโมงค์ห้วยขวาง, สุทธิสาร, รัชดาภิเษก โดยปกติอนุญาตให้ใช้ได้ หากไม่มีป้ายห้ามเฉพาะกิจ)

ย้อนแย้งไหม? “ดอยชันกว่าสะพาน ลมแรงกว่าตึก” แต่ไปได้

ถ้าเหตุผลคือ “ความชัน” และ “อันตราย” เราคงต้องตั้งคำถามกลับว่า ถนนขึ้นดอยอินทนนท์ หรือทางขึ้นภูทับเบิก มีความชันและความคดเคี้ยวอันตรายกว่าสะพานข้ามแยกใน กทม. หลายเท่าตัว ลมบนยอดดอยก็แรงระดับพัดคนเซได้ แต่ทำไมมอเตอร์ไซค์ถึงขึ้นได้ถูกกฎหมาย? ในขณะที่สะพานข้ามแยกบางแห่ง เป็นเพียงทางตรงสั้นๆ เพื่อข้ามไฟแดง กลับกลายเป็นพื้นที่อันตรายระดับห้ามเข้า สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่าปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ “สมรรถนะรถ” แต่อยู่ที่ “การออกแบบผังเมือง” ที่ไม่ได้เผื่อที่ยืนให้มอเตอร์ไซค์แต่แรกหรือเปล่า?

ทำไมถึงห้าม? ฟังเหตุผล (ที่เขาบอกมา) vs ความจริง

• เหตุผลทางกฎหมาย: อ้างอิง พ.ร.บ.จราจรทางบก มาตรา 139 ว่าสะพานเหล่านี้ไม่ได้ออกแบบช่องทางเดินรถไว้สำหรับจักรยานยนต์ ไหล่ทางแคบ และลมแรง เสี่ยงอุบัติเหตุ

• โทษปรับ: ผู้ฝ่าฝืนมีโทษปรับไม่เกิน 1,000 บาท (โดยมากเจ้าหน้าที่จะเปรียบเทียบปรับที่ 400-500 บาท หรือตัดแต้มใบขับขี่)

ชะโงกดูเพื่อนบ้าน: มาเลเซีย-เวียดนาม เขาจัดการยังไง?

ถ้าบอกว่ามอเตอร์ไซค์ขึ้นสะพานมันอันตรายระดับสากลโลก ลองดูเพื่อนบ้านเราครับ:

• มาเลเซีย: ประเทศที่มอเตอร์ไซค์เยอะไม่แพ้เรา เขามี “เลนมอเตอร์ไซค์ (Motorcycle Lane)” บนสะพานใหญ่ๆ และทางด่วน หรือถ้าไม่มี ก็อนุญาตให้วิ่งร่วมกันได้โดยยึดเลนซ้าย ไม่มีการห้ามแบบเหมารวม

• เวียดนาม: มอเตอร์ไซค์คือพระเจ้า อุโมงค์ลอดแม่น้ำไซง่อน (Thu Thiem Tunnel) ที่ทันสมัยที่สุดแห่งหนึ่ง ก็มีเลนให้มอเตอร์ไซค์วิ่งได้สบายๆ

ทางรอดของชาวสองล้อ

แม้กฎหมายจะดูใจร้าย แต่ปัจจุบันเริ่มมี สะพานและอุโมงค์บางแห่งที่ “อนุโลม” หรืออนุญาตให้ใช้ได้แล้ว เช่น สะพานภูมิพล (เฉพาะช่วงที่มีการจัดช่องทางพิเศษในบางเวลา) หรือสะพานข้ามแยกบางแห่งที่มีไหล่ทางกว้าง คำแนะนำ: ให้สังเกต “ป้ายวงกลมขอบแดง” ที่คอสะพานให้ดี ถ้ามีรูปมอเตอร์ไซค์ขีดฆ่า คือห้ามขึ้น 100% การรู้พิกัดเหล่านี้ไม่ได้มีไว้เพื่อหลบเลี่ยงตำรวจ แต่เพื่อความปลอดภัยและเซฟเงินในกระเป๋าของคุณเอง แชร์ข้อมูลนี้เก็บไว้ แล้ววางแผนเส้นทางก่อนบิดคันเร่ง

อ่านข่าวมอเตอร์ไซค์อื่นๆ คลิกที่นี่

รับชมวิดีโอการทดสอบรถต่างๆ ของเราคลิก

อ่านข่าวรถยนต์อื่น ๆ เพิ่มเติม คลิกที่นี่